Senior,Elderly,Grandmother,Grandfather,Training,Nordic,Walking,With,Ski,Trekking

De wervelkolom

Wat je moet weten over dé steunpilaar van je lichaam
Roel te Kolstee - Chiropractie Tiel Zutphen

door Roel te Kolstee |  leestijd: 7 minuten

De bouw en functie van de wervelkolom

Wat is precies de functie van je wervelkolom en hoe ziet je wervelkolom eruit? Twee vragen waar je misschien nog nooit over nagedacht hebt. Toch is het handig wat meer over je wervelkolom te weten als je regelmatig last hebt van rug- of nekpijn. Basiskennis over de bouw van je wervelkolom kan nuttig zijn om je klachten beter te begrijpen én om betere keuzes te maken in de behandelingen en oefeningen die je helpen om de pijn op te lossen.

De twee belangrijkste functies van je wervelkolom

1. De wervelkolom is de steunpilaar van je lichaam

Je wervelkolom functioneert in de eerste plaats als steunpilaar voor je hele lichaam. Samen met je spieren zorgt je wervelkolom ervoor dat je rechtop kunt staan. Wanneer we over je wervelkolom praten en over de structuren die daarbij horen, zoals spieren en banden, gebruiken we vaak de termen nek, bovenrug en onderrug om aan te duiden over welk gebied we het hebben. Echter, je wervelkolom en de omliggende spieren werken heel nauw samen en zijn daardoor één functioneel geheel. Het draaien van je hoofd bijvoorbeeld, gebeurt niet uitsluitend in je nekwervels; ook een groot deel van de bovenrug draagt bij aan een soepele nekbeweging.

2. De wervelkolom beschermt je centrale zenuwstelsel

Een tweede hele belangrijke functie van je wervelkolom is het beschermen van je centrale zenuwstelstel – ofwel je ruggenmerg – dat er doorheen loopt. Het centrale zenuwstelsel is een streng van zenuwen die zorgen dat alle informatie goed van en naar je hersenen wordt geleid. Het zenuwstelsel is belangrijk en kwetsbaar en wordt daarom goed beschermd door je wervelkolom.
Heb je last van (terugkerende) rug- of nekklachten?

Hoe is je wervelkolom opgebouwd?

Je wervelkolom bestaat uit 24 afzonderlijke wervels. Tussen iedere twee wervels zit een tussenwervelschijf. Dit is een kraakbenige ring, met in het midden een geleiachtige kern. De tussenwervelschijven zijn redelijk elastisch en dragen bij aan de schokdemping. De bovenste 7 wervels rekenen we tot de nekwervels, de 12 daaronder noemen we de borstwervels en de onderste 5 vormen de lendenwervels.

Je nekwervels (bovenste 7 wervels)

De bovenste twee wervels in de nek, de atlas en de draaier, zijn uniek in hun ontwerp. Door hun specifieke eigenschappen creëren ze een plateau waar je schedel op kan rusten en tegelijkertijd op kan draaien. Ongeveer de helft van de totale draaibeweging van je nek komt daar vandaan. Voor een goed functionerende nek is voldoende bewegingsvrijheid (mobiliteit) voor de bovenste wervels essentieel. De onderste nekwervels hebben een meer dragende functie. In dit gebied is stabiliteit daarom belangrijk.

Je borstwervels (volgende 12 wervels)

De borstwervels in de bovenrug zijn uniek door de aanwezigheid van de ribben. De borstwervels vormen samen met het borstbeen aan de voorkant en je ribben de ribbenkast. Je ribbenkast beschermt je longen en je hart. Je bovenrug lijkt een gebied met weinig beweeglijkheid, maar je haalt er toch veel bewegingsvrijheid uit. Met name draaibewegingen van de romp, een goed bewegende nekwervelkolom en het bewegen van je schouders, halen we uit de bovenrug. Ben je beperkt in je mobiliteit in dit gebied, dan kan dat veroorzaakt worden door veel zittend kantoorwerk, veel autorijden en andere activiteiten waar de armen voor ons uitgestrekt zijn. Met chiropractische behandeltechnieken en (stretch)oefeningen voor de bovenrug, kun je de normale mobiliteit herstellen.

Je lendenwervels (onderste 5 wervels)

De lendenwervels zijn de steunpilaar van je lichaam. Dit is het gedeelte van de wervelkolom dat je rechtop houdt. Het vormt een stevige basis, die stabiel moet zijn. Bij lage rugklachten wordt vaak aangegeven dat de rug ‘stijf’ aanvoelt. De lage rug hoort door zijn dragende rol ook niet heel flexibel te zijn. Dit stijve gevoel wordt veroorzaakt doordat de diepgelegen spieren die een stabiliserende functie hebben, niet goed functioneren. Om toch de stabiliteit te kunnen geven aan de lendenwervels, worden de grote, oppervlakkige spieren meer aangespannen en dit voelt stijf aan. Stretchen van je rug geeft soms tijdelijk verlichting, maar lost het stabilisatieprobleem van de dieper gelegen spieren niet op. Het is goed om in dit geval oefeningen te doen, die de diepe stabilisatiespieren actief maken, zodat de grotere oppervlakkige spieren meer ontspanning krijgen. Dit klinkt tegenstrijdig, maar door meer stabiliteit voelt de rug dus soepeler aan.
Heb je last van (terugkerende) rug- of nekklachten?

Gewrichten zorgen voor flexibiliteit én voor stevigheid

Je lichaam kun je zien als een aaneenschakeling van regio’s met verschillenden functies. Sommige gebieden zijn gemaakt voor flexibiliteit en bewegingsvrijheid (mobiliteit), terwijl andere gebieden juist een hogere stabiliteit nodig hebben.

Voet: stabiliteit
Enkel: mobiliteit
Knie: stabiliteit
Heup: mobiliteit
Lage rug: stabiliteit
Bovenrug: mobiliteit
Lage nek: stabiliteit
Hoge nek: mobiliteit

Hoe een bewegingsprobleem op een andere plek in je lichaam pijn veroorzaakt

Rug- en nekklachten ontstaan heel vaak door een bewegingsprobleem dat gecompenseerd wordt in een aangrenzend gebied. Lage rugklachten zijn bijvoorbeeld vaak het gevolg van een verminderde mobiliteit in de heupen. Het lichaam compenseert die verminderde beweeglijkheid in de heupen door de stabiliteit van de onderrug te verminderen, waardoor in je rug pijnklachten kunnen ontstaan.

In dat geval helpt het om je heupen te mobiliseren en stabilisatieoefeningen voor de rug te doen. Een chiropractor kijkt daarom altijd verder dan het gebied waar je de klachten aangeeft. Je chiropractor legt graag uit wat hij constateert en behandelt en waarom.

Heb je te vaak een stijve of pijnlijke rug of nek? Blijf er niet mee lopen!

Je wervelkolom beschermt je zenuwstelsel en vice versa!

Zoals gezegd beschermt je wervelkolom je zenuwstelsel. Maar het mooie is: omgekeerd geldt dat ook. Het zenuwstelsel speelt namelijk een cruciale rol in het voorkomen van rugklachten. Dat werkt zo: Vanuit onze spieren en gewrichten (dus ook die van de wervelkolom) wordt continu informatie naar het centrale zenuwstelsel gestuurd. Deze informatie noemen we ‘proprioceptische informatie’. Het centrale zenuwstelsel gebruikt deze informatie om te ‘voelen’ hoe en waar het lichaam zich bevindt in de ruimte. Het registreert hoeveel kracht er op de spieren en gewrichten wordt uitgeoefend en welke bewegingen er gaande zijn. Op basis van deze informatie worden er razendsnel ‘berekeningen’ uitgevoerd door het zenuwstelsel om vervolgens weer opdrachten terug te kunnen sturen naar de spieren en gewrichten.

Ons lichaam is superslim en razendsnel

Wanneer we iets zwaars optillen, maakt ons centrale zenuwstelsel eerst een inschatting hoeveel kracht er gegeven moeten worden. We zien het object en op basis van eerdere ervaringen begint ons zenuwstelsel te rekenen. Vervolgens gebeurt er iets heel opmerkelijks: voordat we in beweging komen, worden de stabiliserende spieren rondom de wervelkolom automatisch aangespannen. Het centrale zenuwstelsel ‘centreert’ de gewrichten, waardoor ze in een zo gunstig mogelijke positie komen te staan om veilig kracht te kunnen zetten. Pas wanneer deze stabilisatie heeft plaatsgevonden, start de rest van de beweging. Op deze manier behoedt het centrale zenuwstelsel ons dus voor een rugblessure.

Van alle activiteiten in je centrale zenuwstelsel is zo’n 80% gemoeid met beweging. Dat is veel. Dus is het maar goed dat dit automatisch op de achtergrond plaatsvindt. Het zou erg vermoeiend en tijdrovend zijn, als we hier zelf over na moesten denken.

Toch ontstaan er soms blessures

Desondanks krijgen we soms toch een blessure. Wat gaat er dan mis? In sommige situaties reageert ons zenuwstelsel niet correct of te langzaam. Daardoor worden de wervels niet (op tijd) gestabiliseerd en ontstaat een blessure. Deze situatie treedt vaak op bij mensen die al eerder rugklachten hebben gehad. Of bij wie de conditie van de rugspieren te wensen over laat. Het trainen van de juiste stabilisatie strategieën kan dan heel effectief zijn.

Het kan ook zo zijn dat we gewoon een heel ongelukkige houding als uitgangspunt hebben gekozen, bijvoorbeeld voorover gebukt. Als we in deze houding kracht zetten, dan is het simpelweg niet mogelijk voor het centrale zenuwstelsel om de gewrichten veilig te centreren en is een blessure onvermijdelijk. Lees meer over het behandelen van stabiliteitsproblemen het artikel over Dynamic Muscular Stabilization.

Een verklaring voor langdurige of terugkerende klachten

Bovendien werkt dit principe ook de andere kant op. Wanneer er een blessure aan de rug is ontstaan, sturen de pijn en de geblokkeerde gewrichten afwijkende informatie naar het zenuwstelsel. De proprioceptische input is abnormaal, dus het centrale zenuwstelsel kan niet de juiste opdrachten teruggeven (output) aan je spieren en gewrichten (je bewegingsapparaat). Hierdoor ontstaan afwijkingen in spierspanning, houding en bewegingen. Houdt dit lang aan, dan kan het zijn dat deze afwijkende bewegingen als nieuwe software in het centrale zenuwstelsel ‘geïnstalleerd’ wordt. Deze nieuwe software, zorgt voor blijvende afwijkende bewegingen, zelfs als de oorspronkelijke blessure al lang genezen is. Dit verklaart waarom mensen soms langdurige klachten hebben, of er nieuwe klachten bij krijgen. Blijf er dus vooral niet te lang mee doorlopen!
Heb je al langer last van (terugkerende) rug- of nekklachten? Blijf er niet mee lopen
Roel te Kolstee - Chiropractie Tiel Zutphen

Roel Te Kolstee

Roel is chiropractor en mede-eigenaar van chiropractiepraktijk Tiel Zutphen. Al meer dan 20 jaar werkt hij als chiropractor, zonder zich een dag te vervelen. De nieuwste inzichten en ontwikkelingen in het vak, de verschillende type klachten, de persoon achter de pijn, het blijft hem mateloos boeien. Misschien heeft dat iets te maken met zijn enorme leergierigheid en ambitie? Hoe dan ook is hij niet snel tevreden. Hij wil precies weten hoe dingen zitten, zoekt altijd naar de vraag achter de vraag en naar nóg betere manieren om patiënten te helpen. Blij wordt hij op het moment dat patiënten zich realiseren dat ze zelf weer grip krijgen op hun lichaam. Ook privé heeft Roel altijd volop plannen. Naast iedere dag sporten of bewegen, houdt hij van lekker koken, fotograferen, lezen en een gezellig feestje op z’n tijd.

LinkedIn

Ook interessant
Artrose in rug, nek of schouder?

Artrose in rug, nek of schouder?

Artrose in rug, schouder of nek? Voorkom pijn, stijfheid en beperkingendoor Ivar Schenk  |  leestijd: 3 minutenArtrose is een veelvoorkomende aandoening en gaat gepaard met pijnlijke gewrichten en verminderde mobiliteit. Artrose in je rug, schouder of nek kan je...

Wat is het verschil tussen chiropractie en manuele therapie?

Wat is het verschil tussen chiropractie en manuele therapie?

De verschillen en overeenkomsten tussen chiropractie en manuele therapiedoor Roel te Kolstee  |  leestijd: 5 minutenWat is het verschil tussen chiropractie en manuele therapie? Deze vraag komt bijna dagelijks voorbij in onze praktijk. Best begrijpelijk, want voor...